Ciekawostki

Generatywna AI pomogła stworzyć ponad 100 syntetycznych nośników RNA. Najlepszy z nich osiągnął w testach laboratoryjnych wydajność wielokrotnie przewyższającą porównywane naturalne i lipidowe systemy transportu.

Ogromne badanie obejmujące ponad milion osób pozwoliło znaleźć 1260 wariantów genetycznych związanych z cechami osobowości Big Five. Aż 824 z nich nie były wcześniej znane.

Najczęściej mówi się, że na świecie jest 7 kontynentów, ale nie każdy system liczenia wygląda tak samo. Wyjaśniamy, skąd biorą się modele 7, 6 i 5 kontynentów, czym różni się Australia od Oceanii i dlaczego Zelandia bywa nazywana ukrytym kontynentem.

Na świecie żyje obecnie około 8,3 miliarda ludzi, ale dokładna liczba zmienia się każdego dnia. Wyjaśniamy, skąd bierze się aktualna liczba ludności na świecie, jak działa licznik populacji, które państwa mają najwięcej mieszkańców i dlaczego tempo wzrostu ludności świata zaczyna wyraźnie zwalniać.

Ile jest państw na świecie? Najbardziej formalna odpowiedź to 193 państwa członkowskie ONZ, ale w wielu źródłach pojawia się też 195, 197, a nawet 206. Wyjaśniamy, skąd biorą się te różnice, jaka jest aktualna liczba państw na świecie i kiedy używać konkretnej odpowiedzi.

Czy da się schłodzić Ziemię? Geoinżynieria klimatu coraz częściej wraca do naukowej i politycznej debaty. Pomysły takie jak rozjaśnianie chmur, aerozole w stratosferze czy usuwanie CO2 z atmosfery budzą ogromne emocje, bo mogą dawać nadzieję na awaryjne spowolnienie ocieplenia, ale jednocześnie niosą poważne ryzyka.

Kosmiczne śmieci coraz bardziej zagrażają satelitom, misjom kosmicznym i usługom, z których korzystamy każdego dnia. Na orbicie Ziemi krążą tysiące nieczynnych obiektów oraz miliony mniejszych odłamków, które mogą doprowadzić do kolizji i kolejnych uszkodzeń. Sprawdzamy, skąd biorą się śmieci na orbicie, czym jest Kessler syndrome i czy przestrzeń wokół Ziemi może stać się niebezpieczna.

Czarne zorze polarne to jedno z najbardziej niezwykłych zjawisk związanych z aktywnością atmosfery Ziemi. NASA wysłała rakiety badawcze z Alaski, aby sprawdzić, dlaczego w jasnych smugach zorzy pojawiają się ciemne obszary i co mówią one o pogodzie kosmicznej.

Południowy biegun Księżyca stał się jednym z najważniejszych miejsc współczesnej eksploracji kosmosu. W grę wchodzi nie tylko lód wodny, ale też energia, przyszłe bazy, historia Układu Słonecznego i przygotowania do misji na Marsa.

NASA ogłosiła, że próbka skały pobrana przez łazik Perseverance może zawierać ślady dawnego życia mikrobiologicznego. Odkrycie dotyczy formacji Cheyava Falls w kraterze Jezero i opiera się na analizie potencjalnej biosygnatury — struktury, która może mieć biologiczne pochodzenie, ale wymaga dalszych badań. Choć to jeszcze nie dowód, naukowcy podkreślają, że to jeden z najbardziej obiecujących sygnałów życia, jakie kiedykolwiek zarejestrowano na Marsie.